Jesteś tutaj

Joseph Conrad-Korzeniowski

Joseph Conrad-Korzeniowski

Joseph_Conrad_0.PNG

JÓZEF TEODOR KONRAD KORZENIOWSKI (pseudonim JOSEPH CONRAD)


Józef Teodor Konrad Korzeniowski urodził się w 1857 roku Berdyczowie na Ukrainie w rodzinie polskiej szlachty.
Był jedynym synem Apolla Nałęcz-Korzeniowskiego i Eweliny z Bobrowskich.


Ojciec pisarza – znawca literatury, tłumacz Szekspira – był bez reszty oddany sprawie wolności Polski. Za antycarską działalność został zesłany w głąb Rosji wraz z żoną i synkiem. W ten sposób przerwane zostało beztroskie dzieciństwo chłopca.  Szybko stracił rodziców, w 1865 roku umiera matka Józefa, a w cztery lata później ojciec. Osieroconym chłopcem zaopiekowała się rodzina Bobrowskich – szczególnie wuj Tadeusz Bobrowski.

W 1874 roku przyszły pisarz opuścił Polskę, by ucieleśnić swe marzenia o dalekich podróżach. Doświadczenie żeglarskie zdobywał najpierw we flocie francuskiej a potem w brytyjskiej Marynarce Handlowej. Lata pracy na morzu uwieńczone zostały zdobyciem w 1886 roku tytułu kapitana żeglugi. W tym samym roku otrzymał obywatelstwo brytyjskie. Joseph Conrad odbył szereg rejsów do Indonezji (Archipelag Malajski), Indii, Australii. Oddzielne, niezwykle ważne doświadczenie stanowiła wyprawa do Afryki, do Konga Belgijskiego przerwana chorobą i konfliktem z przełożonymi.
W 1895 roku debiutował jako pisarz, wydając powieść Szaleństwo Almayera. Rok później ożenił się z Jessie Georg, córką londyńskiego księgarza i osiadł na prowincji angielskiej. Wkrótce wydane zostają jego kolejne powieści – Wyrzutka, Murzyna z załogi „Narcyza”, w 1900 roku – Lord Jim. Zyskują one uznanie krytyków i coraz szersze rzesze sympatyków. Do szczególnie cenionych przez krytyków i miłośników jego prozy należą – Zwycięstwo, Jądro ciemności, Ocalenie, Nostromo, Korsarz.
W 1923 roku Joseph Conrad został zaproszony przez amerykańskiego wydawcę jego dzieł F.J .Doubledaya do USA, gdzie ma już stałych i wiernych czytelników. Odwiedził Nowy Jork i Boston – podróż zostaje uwieńczona wielkim sukcesem. W rok później umiera nagle na atak serca w swym domu w Oswalds.

Joseph Conrad tworzył w języku angielskim, lecz w kontaktach osobistych z Polakami i w korespondencji z nimi posługiwał się językiem polskim. Czuł się Polakiem i nigdy formalnie nie zmienił nazwiska. Utrzymywał stały kontakt z krajem za pośrednictwem regularnej korespondencji z wujem Tadeuszem Bobrowskim. Trzykrotnie odwiedzał Polskę.
Nie przyjął tytułu szlacheckiego przyznanego mu w imieniu króla Jerzego V przez premiera Wielkiej Brytanii J.R. MacDonalda, przypominając, że jako polski szlachcic posiada już takowy i polecił umieścić w II wydaniu swych dzieł swój herb – Nałęcz. Najpełniej i bezpośrednio wyraził swój stosunek do sprawy niepodległości Polski w szkicach politycznych – w Nocie w sprawie polskiej i w Zbrodni rozbiorów, dając tym samym dowód świetnej znajomości sytuacji Polski na arenie międzynarodowej i emocjonalnego do niej przywiązania.
Joseph Conrad należy do wybitnych pisarzy XX wieku. Podejmując w sposób oryginalny tematykę psychologiczną, wpisuje się trwale do światowej literatury. W swych utworach dokonuje wszechstronnej analizy konfliktu, który nieustannie trwa między naturą człowieka a ustanowionymi przez niego regułami i zasadami moralnymi.

Conrad a Gdańsk
Biografowie nie odnotowują żadnych związków Conrada z Gdańskiem – poza politycznym postulatem wyrażonym w Nocie w sprawie polskiej z 1916 roku, by wskrzeszona Polska miała dostęp do morza, z włączeniem Gdańska jako wolnego portu.
Wiele przyczyn złożyło się jednak na fakt, że – jak trafnie to ujął gdański conradysta Paweł Dzianisz – Wybrzeże Gdańskie stało się Wybrzeżem Conradowskim.
Wymienić wypada ważniejsze punkty w conradowskim pejzażu Gdańska:
• Od 1968 r. działał w Gdańsku Polski Klub Conradowski przy Towarzystwie Przyjaciół Muzeum Morskiego. W 1994 r. Klub przekształcił się w Polskie Towarzystwo Conradowskie.
• Centralne Muzeum Morskie posiada liczne i interesujące conradiana, m.in. książki, modele statków Conrada, dzieła sztuki.
• Trwałe zasługi w publikowaniu dorobku polskich i zagranicznych conradystów miało nieistniejące już gdańskie Wydawnictwo Morskie.
• Z imieniem Conrada związane były nagrody literackie i żeglarskie; obecnie wyłącznie żeglarskie.
• W 1976 r. w Gdyni odsłonięto monumentalny pomnik Conrada.
• Imię Conrada nosiła Stocznia Jachtowa w Gdańsku-Stogach; obecnie 2 firmy prywatne: Conrad-Model i Conrad-Passed.
• 3 czerwca 2005 r. imię Józefa Conrada-Korzeniowskiego przyjęło II Liceum Ogólnokształcące w Rumi.
• Od 1994 r. działa Ośrodek Conradowski WiMBP prowadzący zróżnicowaną działalność edukacyjną, nastawioną na pogłębienie wiedzy o życiu i twórczości pisarza.