Jesteś tutaj

Noc Wrzeszcza

/
Data wydarzenia: 
18.05.2019
,
Godzina rozpoczęcia: 
12:00

Noc Wrzeszcza

Zapraszamy 18 maja na Noc Wrzeszcza po raz trzeci! Tym razem naszym punktem wyjścia będzie historia Oskara Matzeratha, bohatera powieści „Blaszany Bębenek” Güntera Grassa.

Idąc tropem międzywojennego Gdańska oraz muzyczną ścieżką, którą zafascynowany był ten chłopiec, pragniemy przybliżyć historię i złożoną tożsamość Wrzeszcza. Głównym punktem programu będą koncerty najlepszych polskich perkusistów i perkusistek młodego pokolenia: Dominiki Korzenieckiej, Miłosza Pękali, Jacka Prościńskiego, Aleksandry Rzepki i Huberta Zemlera. Każdy z artystów zaprezentuje solowy, kilkunastominutowy set w przestrzeni publicznej Wrzeszcza, a na koniec spotkają się aby wspólnie zagrać koncert na terenie Garnizonu Kultury. Zapraszamy od południa do północy do naszej ulubionej dzielnicy! Również tam razem zorganizujemy piknik – przestrzeń sprzyjającą spędzaniu wolnego czasu, do której zaprosimy Was na spotkania, warsztaty, do czytelni, aby spędzić czas pomiędzy wydarzeniami. Ale to nie wszystko – w tym roku nasze działania obejmą cały Wrzeszcz, a na program złożą się wykłady, warsztaty oraz wystawy związane z tematem Grassa, a także historii Wrzeszcza.

PROGRAM

KONCERTY #będziemybębnić

16.00 Boisko przy II Liceum Ogólnokształtcącym, ul. Jana Pestalozziego 9
16.45 Altanka w Parku Kuźniczki, ul. Kilińskiego 2
17.30 Rondo im. Güntera Grassa
18.15 Pawilon handlowy, ul. Waryńskiego
19.15 Kościół pw. Matki Odkupiciela, ul. Sobótki 20
20.00 Gaj Śpiewaków, park Jaśkowej Doliny (okolice ul. Jaśkowa Dolina 48)
22.00 Koncert finałowy wszystkich perkusistów, Plac w Garnizonie Kultury, ul. Słowackiego 19

Działania w przestrzeni Wrzeszcza

12.00 Spacer dla dzieci śladami Güntera Grassa z Domem Sąsiedzkim Jaśkowa 7
Start: Szpital Kliniczny, ul. Kliniczna 1

Zapraszamy na spacer po Wrzeszczu podczas którego będziemy odkrywać miejsca związane z życiem pisarza i zanurzymy się w świat widziany oczami jego oraz bohaterów jego książek. Będziemy czytać fragmenty książek pisarza. Rozpoczniemy z miejsca urodzin noblisty, zobaczymy, gdzie dorast i bywał. Podczas przystanków czytać będziemy fragmenty książek pisarza. Trasa: Szpital Kliniczny – Park Uphagena – Kościół na Czarnej – Park Kuźniczki – Rondo im. Grassa przy Wajdeloty – Lelewela 13 (miejsce dzieciństwa pisarza) – Park przy pomniku Grassa i Oskara. Spacer poprowadzi Szymon Knitter, absolwent Gedanistyki UG.

12.00 Audiosfera „Blaszanego bębenka” – wykład i warsztaty Magazynu Glissando. Prowadzenie: Edyta Jarząb i Antoni Michnik (12.00 wykład otwarty 13.30 warsztaty – obowiązują zapisy: antek_antek@poczta.onet.pl)
Biblioteka Kolonia, ul. Manifestu Połanieckiego 32-34

Wykład będzie koncentrował się na różnych znaczeniach audiosfery w najważniejszej powieści Grassa. Przyjrzymy się temu w jaki sposób Grass kreuje pejzaże dźwiękowe faszyzmu, a także jakie wskazuje sposoby dźwiękowego oporu. Zastanowimy się nad znaczeniem w „Blaszanym bębenku głosu, rytmu, technik nowoczesnej reprodukcji oraz amplifikacji dźwięku. Wszystko to w kontekście szerokiej panoramy współczesnych sound studies oraz ich przecięcia z literaturoznawstwem oraz historiografią.

W części warsztatowej zajmiemy się rekonstrukcją audiosfery tekstów literackich oraz zastanowimy się w jaki sposób można wykorzystywać to jako narzędzie historycznych sound studies. Wspólnie z grupą wczytamy się w to jak brzmi Wolne Miasto Gdańsk w prozie Grassa i spróbujemy poddać audiosferę książki różnym rodzajom analizy współczesnych sound studies. Zakończymy ćwiczeniami uważności na współczesny pejzaż dźwiękowy Wrzeszcza i porównaniem jak zmieniał się na przestrzeni lat.

12.00 „Ekonomiczne epitafia” – zwiedzanie instalacji Julity Wójcik z udziałem artystki
Start: plac przed Cerkwią św. Mikołaja, ul. Traugutta 45

Instalacja site-specific autorstwa Julity Wójcik powstała w ramach trzeciej edycji projektu Miejsca na terenie dawnego urnowego cmentarza krematoryjnego, który znajdował się na Szubienicznej Górze. Wydarzenie zwraca uwagę na działający w latach 1914-1945 u podnóża Szubienicznej Góry urnowy cmentarz krematoryjny, na którym chowano osoby różnych wyznań, jak i ateistów. Po wyczerpaniu miejsc, prawdopodobnie pod koniec lat 20. XX wieku, do cmentarza przyłączono nowy teren na zboczu oraz na szczycie Szubienicznej Góry. W ramach Nocy Wrzeszcza wydarzeniem towarzyszącym będzie zwiedzanie instalacji z udziałem artystki oraz premiera katalogu poświęconego temu projektowi (będzie on również dostępny podczas pikniku na terenie Garnizonu Kultury w cenie 15 zł).

Julita Wójcik – artystka, performerka, kreatorka działań artystycznych. Autorka znanej Tęczy z Placu Zbawiciela (2012-2015), szydełkowanego Falowca (2006), czy akcji Obieranie ziemniaków (2001) w Małym Salonie Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. Prace artystki prezentowano na licznych wystawach w kraju i za granicą, w tym na dwóch indywidualnych – Bez widoków w Gdańskiej Galerii Miejskiej (2016) oraz Niedzielne popołudnie w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie (2018). Nagrodzona m.in.: Paszportem Polityki (2012) oraz Royal Scottish Academy Award (2013). Rezydentka w projektach Art in General w Nowym Jorku (2006) Visegrad Found (Praga 2010), Megaprojektu Brazylia Instytutu Adama Mickiewicza (2016). Wiele jej prac przybiera wyraźnie społeczno-polityczny charakter Pozamiatać po włókniarkach (Łódź 2003), Bogactwo (Katowice 2011), Bezwidokówki (2012, 2016) czy Wróżby ekonomiczne (Belo Horizonte/Brazylia 2016).

13.00 „Güntera Grassa zabawy i gry z (przeciw)pamięcią” – wykład Miłosławy Borzyszkowskiej-Szewczyk
Biblioteka pod Kotem i Myszą, ul. Lelewela 21/22

Dlaczego wracamy w Gdańsku do tekstów Güntera Grassa? Odpowiedzi można mnożyć. Niezaprzeczalnym faktem jest, że to on jako pierwszy powojenny pisarz zintegrował opowieści o przeszłości Miasta. Nie tylko polską i niemiecką narrację, ale także opowieści „przeciwpamięci” – mniejszości kaszubskiej i żydowskiej. Stworzył więc fundament dialogu, który kontynuujemy dziś poznając nasze Miasto w jego różnorodności. Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk zaprasza na lunch z literaturą Grassa. Będziemy rozgryzać i odsłaniać Grassa gry i zabawy z pamięcią, szukając odpowiedzi na pytanie, jak włączył on doświadczenie mniejszości w dominujący dwugłos monologów − polskiego i niemieckiego .

Miłosława Borzyszkowska-Szewczyk – dr n. hum., germanistka, literaturoznawczyni z antropologicznym zacięciem, pracownik Uniwersytetu Gdańskiego, gdzie kieruje Pracownią Badań nad Narracjami Pamięci Pogranicza, prezes Stowarzyszenia Güntera Grassa w Gdańsku, współautorka przewodników historyczno-literackich „Kaszubskiego wanożnika po Gdańsku” (2018) i „Śladami żydowskimi po Kaszubach” (2010).

14.00 Oskar_wrzeszcz! – warsztaty dźwiękowe dla dzieci i młodzieży z Krzysztofem Topolskim
Plac Wybickiego, zapisy: klubwrzeszczaka[at]gmail.com

Uczestnicy warsztatów perkusyjno-hałasowo-głosowo-terapeutycznych inspirowanych Oskarem Matzerathem zapoznają się z powieścią Grassa, który „rozśpiewywał głosem witryny sklepowe”, buntował się przeciw światu i przestał rosnąć. Ich punktem odniesienia będzie również „czas karnawału” – okres w średniowiecznych miastach będący przyzwoleniem na nieskrępowaną zabawę, hałas, chaos i krzyk, w którym mieszczanie stawali się zbuntowanymi muzykami, improwizatorów by pokazać w zabawie swoją ekspresję dźwiękową. W trakcie warsztatów zastanowimy się również czy są jakieś sprawy lub problemy, przeciwko którym chcemy dźwiękowo zaprotestować – staną się one partyturą naszego ekspresyjnego koncertu hałasów.
Wszystkich uczestników prosimy o zabranie ze sobą sprzętów, które nadają się do wydobywania dźwieków: garnki, łyżki, deski do krojenia ale też instrumenty muzyczne i niemuzyczne.

Krzysztof Topolski – perkusista, elektroakustyczny improwizator, autor soundartowych projektów, kurator. W jego pracy kluczowe pojęcia to noise i soundscape. Interesują go poszukiwania w sferze perkusji oraz live electronic, muzyka improwizowana i elektroakustyczna, komponuje przy użyciu komputera, tworzy instalacje dźwiękowe oraz realizuje nagrania terenowe. Organizuje prezentacje i wykłady poświęcone muzyce współczesnej, akustycznej ekologii i sztuce dźwięku oraz prowadzi warsztaty. Był kuratorem festiwalu Soundplay oraz cyklu warsztatów Dźwiękowiska w CSW Łaźnia w Gdańsku. Z saksofonistą Tomaszem Dudą tworzy projekt Arszyn/Duda. Prowadził warsztaty w ramach Biennale Sztuki dla Dziecka w Poznaniu, projekt Ucho w Wodzie czyli na Wyspie Sobieszewskiej, Muzeum Dźwięków w Muzeum Narodowym w Krakowie, Baltic Sounds Good w ramach projektu Art Line, Arszyn Emigrant GPS w Muzeum Emigracji w Gdyni.

14.30 „Holger Czukay – rewolucjonista z Wrzeszcza – wykład Bartka Chacińskiego
Biblioteka Manhattan, al. Grunwaldzka 82

Był jedną z najważniejszych postaci sceny muzycznej ostatniego półwiecza. Jako prekursor ambientu, technik samplingu, jako siła napędowa formacji Can i pilny uczeń awangardy, który idee Karlheinza Stockhausena próbował przenieść na grunt muzyki pop. A wreszcie jako otwarty, pogodny człowiek, świetnie nawiązujący kontakty z innymi. Czy kogokolwiek w tej sytuacji może dziwić fakt, że urodził się w Gdańsku? Niespełna dwa lata po jego śmierci przypomnijmy sobie historię Holgera Czukaya, a także to, jak grał, jak wyglądał i jak sam o sobie mówił.  

Bartek Chaciński – redaktor działu kultury tygodnika „Polityka”, dziennikarz muzyczny, członek Rady Języka Polskiego. Współpracuje z Polskim Radiem (Dwójka), prowadzi blog muzyczny Polifonia, a ostatnio związany z nim podcast. Opublikował m.in. serię „Słowników najmłodszej polszczyzny” (Znak) oraz książkę „Wyż nisz” o tym, gdzie się podziały subkultury młodzieżowe.

16.00 Wrzeszcz oczami dzieci – wernisaż wystawy fotografii
Dom Sąsiedzki Jaśkowa 7, ul. Jaśkowa Dolina 7
Wystawa czynna w tygodniu w godzinach: 9.00-16.00

Dom Sąsiedzki Jaśkowa 7 zaprosił uczniów wrzeszczańskich podstawówek do ciekawej zabawy. Przez tydzień ich zadaniem będzie fotografowanie Wrzeszcza tak – jak go widzą. Jaki będzie efekt tego eksperymentu? Wystawa zdjęć, która przedstawiać będzie te miejsca, które odwiedzają codziennie, chodząc do szkoły, miejsca, które mijają z rodzinami podczas wspólnych spacerów, a także te miejsca, które chcieliby pokazać dzieciom z innych dzielnic Gdańska. Miejsca, które dla nich z jakiegoś powodu są wyjątkowe.

18.30 „Grass na Kolonii” – wernisaż wystawy
Kolonia Artystów, aleja Grunwaldzka 51
Wystawę można oglądać od 19 do 30 maja w godz. 12:00-20:00o

Kolonia Artystów zaprasza na wystawę rezydentów w ramach Otwartych Pracowni Artystycznych. W jej ramach zobaczymy prace artystów czerpiących z różnych mediów, którzy zainspirowali się twórczością Güntera Grassa i jego najbardziej znaną powieścią „Blaszany bębenek”. Prace będą odnosić się do dzieł związanych z Grassem m.in. filmem Volkera Schlöndorffa na podstawie którego powstaną materiały found footage, wizerunkiem zdjęcia pisarza na fotografii oraz impresji malarskich inspirowanych słynnym już w jego twórczości obieraniem cebuli. Podczas otwarcia wystawy odbędzie się pokaz projektu audiowizualnego grupy NOKTON

Artyści: Magdalena Król, Magdalena Sadłowska, Edyta Kowalewska, Adam Zmysłowski, Martyna Aniserowicz, Paulina Jackowska, Michał Linow + Sylwester Gałuszka

19:00 „Proszek musujący. Czy to Państwu coś mówi?” – otwarcie wystawy Anny Królikiewicz
Tajna Galeria, ul. Grunwaldzka 146B (lokal w podwórku)

Multisensoryczna instalacja Anny Królikiewicz jest opowieścią snutą charakterystycznym dla artystki głęboko poetyckim językiem. Podobnie jak Günter Grass w „Blaszanym bębenku”, sopocka artystka drażni szereg zmysłów, wprowadza odbiorcę w swoją opowieść kompleksowo, rezonans rozumu wznieca pobudzając kolejne membrany ciała. W odróżnieniu od noblisty opowiada jednak skromnie, nie bije w bęben – destruujący krzyk Oskara równoważąc pełnym skupienia szeptem. Inspirowana wątkami zaczerpniętymi z „Blaszanego Bębenka” instalacja to swoisty mash-up dwóch wcześniejszych realizacji Królikiewicz. Jedna z jej pierwszych realizacji bazujących na zjawisku synestezji – „Drogeria” (2012) była artystyczną reanimacją sklepu kolonialnego na Biskupiej Górce w Gdańsku. Niedawna „Kolekcja Janowska” (2017) to ślad śląski, ludyczno – alchemiczny. W Tajnej Galerii spotkamy impresję na temat sklepu Matzerath’a z pobliskiej ulicy Labesa oraz innych, licznych sklepików kolonialnych obecnych w powieści. Spoglądamy oczami Oskara, postaci wieloznacznej i wielowymiarowej, bohatera poza czasem, wiecznego dorosłego, który chce być wiecznym dzieckiem, artysty. Przywołane miejsce staje się tutaj alchemiczną kuchnią, symbolicznym miejscem poszukiwania sensu. Trudno stwierdzić, czy tym razem udało się odkryć kamień filozoficzny, ale bez wątpienia pojawił się tajemniczy proszek musujący, kolejny ważny bohater dzieła Grassa. Proszek w „Blaszanym bębenku” to nacechowana erotycznie historia miłości i utraty, symboliczna inicjacja Oskara. Czy proszek musujący w alchemicznej kuchni Anny Królikiewicz jest jedynie efektem ubocznym prac nad materializacją kamienia filozoficznego, czy ich ziszczeniem? Czy tak smakuje odpowiedź na zagadkę świata i materii? Nie ma tutaj oczywistych pytań, tym bardziej brak jasnych odpowiedzi. Proszek musujący. Czy to państwu coś mówi?

Kurator: Marcin Zawicki

Anna Królikiewicz – artystka wizualna, profesora, pracuje na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, prowadzi Czwartą Pracownię Rysunku. W latach 2001-2003 uczyła na wydziałach Sztuki i Projektowania Graficznego Bilkent University w Ankarze oraz autorskiego kursu Kształt Smaku w School of Form w Poznaniu. Zajmują ją obszary związane z szeroko pojętą fizycznością ciała i kruchością pamięci, od 2010 roku jej prace dotykają zagadnień z fizjologii smaku i synestezji. Autorka wystaw indywidualnych, brała udział w kilkudziesięciu wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą m.in. w Nowym Yorku, Istambule, Ankarze, Kilonii, Brukseli, w galeriach, opuszczonym sklepie mięsnym w Sopocie, sali jadalnej zakonu kartuzów, oliwskim lesie, pustym mieszkaniu na krakowskim Salwatorze. Laureatka nagród za osiągnięcia artystyczne i pedagogiczne, dwukrotna stypendystka miasta Sopot. Jej ostatnią realizacją jest scenografia do spektaklu Eweliny Marciniak Die Batholomausnacht w Teatrze w Fryburgu.

Piknik plenerowy Instytutu Kultury Miejskiej – Garnizon Kultury (15.00-23.00)

Podczas trzeciej edycji Nocy Wrzeszcza przestrzeń przy Sztuce Wyboru w Gdańsku Wrzeszczu zostanie zaanimowana przez Instytut Kultury Miejskiej. Uczestnicy będą mogli między innymi wziąć udział w darmowych warsztatach dla dzieci i dorosłych, wypożyczyć sprzęty do gier i zabaw oraz gry planszowe. Do dyspozycji będzie również strefa odpoczynku, strefa gastronomiczna oraz strefa vintage.  Na zakończenie Nocy Wrzeszcza, o 22 będzie miał miejsce koncert finałowy muzyków

Muzyka: Rabit

15:00-23:00 Punkt Informacji Nocy Wrzeszcza
15:00-18:00 Warsztaty dla dzieci i dorosłych
15:00-22:00 Przekąski i napoje: Browar Vrest, Wino Isolette, Składak, Kawiarnia Ważka
Od 15:00 Strefa vintage: Ciuch ciuch, Ding, Dziewczyny z lamusa, Karolina Pochwatka i inni

Warsztaty dla młodzieży i dorosłych:
15.00-17.00 There is no planet B – zero waste heros t-shirts | prowadzenie: Ania i Maja Witkowskie
15.00-17.00 Zrób sobie krzesło od nowa – warsztat renowacji mebli | prowadzenie: Marianka Grabska
15.00-18.00 Zostań oprawcą i… opraw sobie notes | prowadzenie: Bookovska / udział w warsztatach w grupach 10 os. co godzinę.

Warsztaty dla dzieci:
15.00-16.00 Joga dla dzieci w języku angielskim | prowadzenie: AYA FLOW Language Center
16.00-17.00 Bębenek obrotowy | prowadzenie: Koty na Płoty
17.00-18.00 Gdańska wieczorynka | prowadzenie: Anna Perz

22.00 Koncert finałowy #będziemybębnić

23.00 „Czy jest tu Czarna Kucharka?” – Anna Królikiewicz & U Królika
Plac w Garnizonie Kultury, ul. Słowackiego 19

Historię Oskara zamyka odwołanie do dziecięcych strachów; na ostatnich stronach „Blaszanego bębenka” powraca „Czarna kucharka” która zdaje się być jedynym źródłem lęków niewzruszonego do tej pory socjopatycznego bohatera. Być może stoi za tym dziecięca trauma – kulinarny koszmar zgotowany przez wrzeszczańskie dzieci, sąsiadów Oskara z ul. Labesa (dziś. Lelewela), które karmią „innego” ohydną zupą. Po tym kulinarnym doświadczeniu Oskar opuszcza Wrzeszcz, od tego momentu te kamienice i podwórka stają się dla niego zbyt ciasne, zaczyna się podróż. Anna Królikiewicz (oczywiście stosując składniki w pełni spożywcze i roślinne !), we współpracy z restauracją „U królika” próbuje przywołać ów smak, może wrażenie zupy. Zupę serwujemy na koniec Nocy Wrzeszcza i wędrówki z Oskarem. Opuszczamy Wrzeszcz. Ruszamy w świat.

Kurator: Marcin Zawicki

23.00 Nocny rajd rowerowy Składaka śladami Grassa
Start: Garnizon Kultury

Wrzeszczańska jazda po zmroku czyli odkrywanie Wrzeszcza w świetle lampek rowerowych. Na starcie każdy otrzyma „szprychówkę” z mapą punktów i zadań do wykonania. Od Was zależy jaką trasę wybierzecie by dotrzeć do punktów jak najszybciej.


Organizator: Fundacja Palma

Współorganizatorzy: Garnizon Kultury, Instytut Kultury Miejskiej, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna, Gdańska Galeria Miejska

Partnerzy: Hotel Smart, Browar Vrest, Wino Isolette, Rada Dzielnicy Wrzeszcz Dolny, Kurhaus, Koty na Płoty, Tajna Galeria, Kolonia Artystów, Stowarzyszenie Morena, U Królika, SkładakW

Patroni medialni: CoJestGrane24, Gazeta Wyborcza Trójmiasto, Trojmiasto.pl, Glissando, Nowe idzie od morza

Wydarzenie dofinansowane ze środków Miasta Gdańsk.

Noc Wrzeszcza to wydarzenie organizowane przez Fundację Palma, które poprzez działania historyczne, artystyczne i edukacyjne zgłębia dzieje orz specyfikę jednej z najstarszych dzielnic Gdańska. Po ubiegłorocznej edycji, która zgromadziła około 7 tysięcy osób, w tym roku chcemy skupić jest na poznawaniu i doświadczaniu dzielnicy przez pryzmat jego złożonej tożsamości. To tematy istotne zwłaszcza z perspektywy wielu ważnych rocznic, które będą miały miejsce w 2019 roku: 20. rocznicy przyznania Günterowi Grassowi Literackiej nagrody Nobla, 80. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej, która zaczęła się w Gdańsku i Roku Antyfaszystowskiego zainicjowanego przez polskich ludzi kultur). To także podkreślenie tematyki wolności, która nieodłącznie wiązała się z Gdańskiem – od kończącego przed 80 laty istnienie Wolnego Miasta Gdańsk po pierwsze demokratyczne wybory, które w 2019 roku będą miały swoją 30. rocznicę, a do których droga rozpoczęła się właśnie w tym mieście.

www.fpalma.pl/nocwrzeszcza

NocWrzeszcza_PLAKATweb-737x1024.jpg